Herinrichting Wibautstraat

Schouw 11 november 2015
“Touwtrekken op de Amstelcampus”

Aanwezig voor Gemeente Amsterdam Oost:
Geertjan Cronenberg, Adviseur / Projectmanager Openbare Ruimte,
Ruud van Kalken, Coördinator K&U en Liaison Gemeente Amsterdam

Aanwezig voor Onbeperkt Oost:
Dror Cohen Rapoport en Saskia Hubelmeijer, Werkgroep Toegankelijkheid
Jos Hart, Werkgroep P.R.

Groepsfoto
vlnr.: G. Cronenberg, D. Cohen Rapoport, R. van Kalken, S. Hubelmeijer

Inleiding

De Wibautstraat is na jarenlange discussie en herinrichting veranderd van “de lelijkste straat van Amsterdam” naar een “hoogwaardige stadsboulevard”.

De twee keer twee rijstroken van vroeger zijn van elkaar gescheiden door een brede middenberm van 8,5 meter met een dubbele bomenrij. Tussen de rijstroken voor het autoverkeer en de ruimte voor het langzame verkeer zijn dezelfde bomen geplant als in de middenberm. Er zijn brede vrij liggende fiets- en voetpaden gekomen. Ventwegen zijn verdwenen en parkeerplaatsen zijn zo veel mogelijk verplaatst naar (ondergrondse) parkeergarages.

Rolstoel
Door de brede trottoirs en fietspaden is de situatie voor mensen die afhankelijk zijn van (elektrische) rolstoel, scootmobiel of rollator aanmerkelijk verbeterd.

Er is veel aandacht besteed aan straatmeubilair, lantaarnpalen, wegbedekking en andere elementen in het stedelijk ontwerp.

Aandacht voor de vereisten voor mensen met een visuele beperking is jammer genoeg ook hier weer tekort geschoten. De getroffen voorzieningen zijn veel te zuinig aangebracht, op sommige plaatsen onvolledig en ze voldoen vaak niet aan de wettelijke eisen.
Klachten hierover waren de reden voor de schouw van 11 november 2015. Niet de eerste in dit gebied en jammer genoeg waarschijnlijk ook niet de laatste.

De schouw
De schouw vond plaats in het gebied dat tegenwoordig de “Amstelcampus” wordt genoemd.
Vanuit het centrum van de stad gezien, bevindt dit gebied zich helemaal aan het begin en van de Wibautstraat. De Hogeschool van Amsterdam heeft zich hier gevestigd en de campus bestaat uit een tiental gebouwen aan beide zijden van de straat, meestal nieuwbouw.

Blind
De schouw beperkte zich tot het oostelijke gedeelte van de campus (vanuit het centrum van de stad de linkerzijde van de Wibautstraat) en richtte zich met name op de getroffen voorzieningen ten behoeve van mensen met een visuele beperking.

De twee aanwezige gemeenteambtenaren gaven aan dat zij slechts advies konden uitbrengen over eventuele verbeterpunten en dat beslissingen pas later en hogerop zouden worden genomen.

 

Er bevinden zich in dit gebied drie gebouwen :
Benno Premselahuis, Wibauthuis en Muller Lulofshuis. Alle drie met een openbare functie en daardoor vallend onder de wettelijke regels voor toegankelijkheid.

plattegrond_amstelcampus
Getroffen voorzieningen (geleidelijnen) in rood aangegeven

1
Begonnen werd bij de ingang van het Benno Premselahuis. Links en rechts van de ingang zijn twee paren grote verhoogde plantenperken aangelegd. Vanaf het linker paar leidt een geleidelijn naar de dichtstbijzijnde oversteekplaatsen.
Deze geleidelijn vormt voor een persoon met visuele beperking de toegang tot de campus.

Wibautstr1geleidelijnen in rood aangegeven Wibautstr2

Meer geleidelijnen zijn in dit gedeelte van het gebied overigens niet aangelegd.
De betrokken ontwerpers hebben de verhoogde randen van de plantenperken blijkbaar voldoende geacht om als gidslijn te fungeren om de personen met een visuele beperking verder te helpen.
Het was iedereen, ook de twee ambtenaren heel snel duidelijk dat dit hier totaal niet werkt.

Ten eerste: de perken zijn als gidslijn niet geschikt. Op de foto is het een rustige zaterdagochtend. Op een normale doordeweekse dag worden de perken gebruikt om fietsen, scooters e.d. tegen te parkeren.

Wibautstr3

Probeer daar maar eens tussen of langs te komen.
Ten tweede: om van het linker perk naar het rechter te komen moet een afstand van meer dan twintig meter overbrugd worden. Een veel grotere afstand dan wettelijk zonder geleidelijn toegestaan is.
Ten derde: ook de afstand naar het volgende gebouw is te groot, waardoor er geen deugdelijke verbinding bestaat naar de rest van de campus.
Er kwam van zijde van de twee ambtenaren een toezegging dat er een advies zou worden uitgebracht om de bestaande geleidelijn door te trekken naar het volgende gebouw met een aftakking direct naar de ingang van het Benno Premselagebouw.

Een goed begin.

2
Als tweede werd het Wibauthuis onder de loep genomen. Ook hier moet de gevel als gidslijn dienen om langs het gebouw naar de ingang toe te komen. Wettelijk blijkt dit voldoende te zijn.
De praktische situatie is anders. De ingang tot het gebouw wordt gevormd door twee draaideuren, die vanaf de gevel ongeveer een meter de straat in steken. Een dergelijke deur is voor een persoon met een visuele beperking niet alleen een gevaarlijk obstakel om voorbij te komen maar ook als ingang gevaarlijk door de automatisch en continue draaiende deuren.

ingang met draaideur

Er bevindt zich overigens rechts naast de twee draaideuren een dienstingang, die veel beter geschikt zou zijn. Niet alleen voor mensen met een visuele maar ook met een fysieke beperking.
Om financiële redenen is het hoogst onwaarschijnlijk dat de situatie rond deze gidslijn vanuit de gemeente aangepast gaat worden. Er werd hierover dan ook geen toezegging gedaan.

3
Als laatste kwam de situatie bij het Muller-Lulofshuis aan bod.
Wat de bedoeling van de ontwerper geweest is, laat zich hier absoluut niet raden. De enige aanwezige geleidelijn houdt midden in de ruimte op!

Wibautstr4

Wat nu?????
Toezegging: de lijn zal worden doorgetrokken naar de ingang links.

Conclusies
Hoewel onze werkgroep Toegankelijkheid voortdurend betrokken is geweest bij de herinrichting van de Wibautstraat en ook van deze campus, is er  toch het een en ander mis gegaan bij de realisatie van de voorzieningen.
Het blijft soms erg veel touwtrekken tussen Onbeperkt Oost en de Gemeente Amsterdam: de belangen van mensen met een beperking tegenover de zuinige en formele toepassing van regels.

Wij als Onbeperkt Oost willen graag het volgende voorstellen:

  • Geef de Vereniging een tijdige en duidelijke stem in alle fasen van een herinrichting. Zeker tijdens het ontwerpproces.
  • Ook al laat de wet het toe, baseer voorzieningen voor mensen met een visuele beperking niet op gidslijnen, zeker niet in drukke buurten. Fietsen, brommers, terassen, reclameborden e.d. resulteren in een hindernisloop. Bovendien is handhaven van gidslijnen duur en onpraktisch.
  • Extra kosten worden nu gemaakt omdat zaken in aanvang al niet goed zijn uitgevoerd. Er moet weer overlegd worden, advies worden uitbracht, beleid opgesteld. Er moet weer worden ontworpen, straten moeten weer worden opgebroken……. veel te veel tijd, veel te veel geld. Bij een simpele, gedegen aanpak is dit totaal overbodig.
  • Gebruik bij geleidelijnen geen verbrokkelde jigsaw methode. De aanpak van Onbeperkt Oost zou gebaseerd zijn op een onondoorbroken geleidelijn langs alle drie gebouwen met eenvoudige aftakkingen naar de drie ingangen. Ongecompliceerd in ontwerp, esthetisch verantwoord en goedkoop in de uitvoering.
    Bovenal biedt alleen deze aanpak de betrokkenen veiligheid en werkelijke toegankelijkheid. (JH)