Herinrichting Beukenplein

11 oct 2015
Herinrichting Beukenplein voor toegankelijkheid geen onverdeeld succes

Het Beukenplein in Amsterdam-Oost is een buurtplein met veel horecagelegenheden. Nadat een aantal andere pleinen in Amsterdam Oost (Iepenplein, Sparrenplein en Kastanjeplein) waren opgeknapt en heringericht, was in maart 2014 het Beukenplein aan de beurt. Het plein werd veranderd van een rommelig verkeersplein in „een plein met meer ruimte voor buurtbewoners om elkaar te ontmoeten en te verblijven”. De doorgaande rijbaan werd autoluw gemaakt door een middenbarrière, en ventwegen voor auto’s en de 28 parkeerplaatsen op het plein verdwenen.

Voor:
Beukenplein voor

Na:
Beukenplein na

De gebruikte materialen zijn duurzaam en sluiten qua vorm en kleur aan op de gevels rondom. De fietsparkeervoorzieningen op het plein zijn uitgebreid.

Het vernieuwde plein:

Herinrichting Beukenplein

Toegankelijkheid
Al in een zeer vroeg stadium, voorjaar 2013, is de werkgroep Toegankelijkheid van Onbeperkt Oost bij het ontwerp van de herinrichting betrokken geworden. Op zich een goed uitgangspunt, omdat juist in dat vroege stadium onze aanbevelingen als ervaringsdeskundigen volop in het ontwerpplan en daarna de uitvoering meegenomen kunnen worden. Het overlegtraject was echter niet alleen lang, maar verliep ook behoorlijk teleurstellend. Ondanks de vele vergaderingen, gesprekken en e-mails, zijn niet alle toezeggingen van de kant van het Stadsdeel (de toenmalige gesprekspartner) in het uiteindelijke plan terecht gekomen en uitgevoerd. En dat vinden wij jammer. De kansen die een herinrichting biedt voor het werkelijk toegankelijk maken van een gebied voor mensen met een beperking zijn dan ook niet voor honderd procent benut

Na de gereedkoming van het plein in de lente van 2014 is door de werkgroep Toegankelijkheid het plein in de vernieuwde situatie geschouwd.

Bevindingen:

 

Rolstoel
De situatie voor mensen met een fysieke beperking is zeker vooruitgegaan. Door het verdwijnen van de ventwegen en de parkeerplaatsen is veel meer ruimte ontstaan voor mensen die afhankelijk zijn van (elektrische) rolstoel, scootmobiel of rollator.

Dat er desondanks nog altijd problematische situaties kunnen ontstaan, blijkt uit de volgende foto:

 

Bestel auto blokeert trottoir

Terrassen worden uitgebreid met planten en plantenbakken. Als dan ook een leverancier zijn busje midden op de stoep parkeert, zit er voor een (elektrische) rolstoelgebruiker niets anders op dan om te keren en een andere weg te zoeken….. (Foto gemaakt buiten de uren dat parkeren is toegestaan)

De opstaande stoeprand die het terrassengebied in het midden van het plein begrenst is voor mensen met een fysieke beperking trouwens ook een niet te nemen hindernis.
Blind
Ook voor mensen met een visuele beperking is het plein in de nieuwe vorm in sommige opzichten verbeterd : minder auto’s meer toegankelijkheid. Maar jammer genoeg zijn er ook voor hen een aantal problemen rond de toegankelijkheid gebleven of juist door de herindeling ontstaan.

Op het Beukenplein fungeert de gevelwand als belangrijkste “Gidslijn”. Onderstaande foto laat zien dat deze gidslijn in de praktijk niet bepaald zonder hindernissen is.

Uitgestalde waren op trottoir
Vooral waar winkeliers toestemming hebben om hun waren buiten uit te stallen, kan dit voor een persoon met een visuele beperking behoorlijke obstakels veroorzaken

“Geleidelijnen” zijn onontbeerlijk voor mensen met een visuele beperking. Zonder goede geleidelijnen is van een volledige participatie in de openbare ruimte geen sprake.

Een aantal misstappen:
Overzichtskaart misstappen

PoortconstructieBij de kruising van het Beukenplein met de 2e Oosterparkstraat is gebruik gemaakt van een „Poortconstructie”. De bestrating van de 2e Oosterparkstraat is bij de kruising van hetzelfde materiaal als het voetgangersgedeelte van het Beukenplein. Ook de geleidelijn is doorgetrokken zonder markering met noppentegels. Een persoon met een ernstige visuele beperking weet niet dat hij of zij zich niet meer in een voetgangersgebied bevindt maar op een weg met autoverkeer: levensgevaarlijk!!.

Fietspad
De opstaande rand langs het terassengebied wordt op een gegeven punt lager en de functie als gidslijn verdwijnt. Er is op dat punt echter geen verbinding met een andere gids- of geleidelijn. De bushalte kan niet gevonden worden. Een persoon met visuele beperking kan niet meer verder. Teruglopen en andere oplossing zoeken…..

 

Fietspad

Het fietspad had minstens 60 centimeter van de geleidelijn verwijderd moeten zijn. Vanwege de tafels en stoelen moet je nu aan de rechterkant van de lijn lopen: groot gevaar van langskomende fietsers en brommers…..

 

 

verwarrende geleidelijn

Er zijn op het plein een aantal plekken waar de geleidelijn om onverklaarbare redenen niet doorloopt en aansluit. Een verwarrende en desoriënterende situatie.

 

 

 

Bestaande tegel

Voor de geleidelijnen is gebruik gemaakt van (dure) granieten tegels, lichtgrijs met een opstaande niet duidelijke ribbel.

 

 

 

ribbeltegel

 

Een veel beter en goedkoper alternatief is de betonnen ribbeltegel: wit, goed zichtbaar in het donker en met een duidelijk profiel.

 

 

 

 

Er is op het plein voldoende ruimte om de geleidelijnen aan te leggen met een dubbele rij tegels met aan beide zijden 60cm afstand. Dit is de meest bruikbare situatie voor mensen met een visuele beperking.

Conclusie

Het Beukenplein is een verbeterd plein, maar jammer genoeg kan noch het ontwerp noch de uitvoering van de herinrichting een volledig succes genoemd worden. We hebben als vertegenwoordigers van Onbeperkt Oost tijdens het lange en intensieve overleg steeds de nadruk gelegd op nauwkeurigheid en op het belang van details. Het gaat bij details vaak om centimeterwerk. De hoogte van een opstaande rand maakt het verschil tussen een rand als hulpmiddel of een rand als obstakel.

Nog steeds en te vaak worden onze voorstellen door de ontwerpers en beleidvoerders ervaren als of extreme veeleisendheid. Het bieden van mogelijkheden tot participatie voor mensen met een beperking wordt daarbij gezien als een gunst in plaats van als een recht.

Het is zeer de vraag of in het huidig stadium de genoemde problemen nog verbeterd zullen gaan worden.

(JH)